Bebeklere ek gıdalar dört aydan önce başlanmaz.

Bebeklerin ek gıdalara hazır olduğunu nasıl anlarız?

Dil itme refleksi kaybolmalı
Başını dik tutabilmeli
Yardımsız oturabilmeli
Eli ile bir cismi tutabilmeli
Yemeklere ilgi göstermeli

Bebeğin kilosu ile ek gıdaların ilişkisi

Doğum ağırlığının iki katına ulaşmış olmalı

İlk verilecek besinler

İlk başlanacak besin yoğurttur. İkinci besin muhallebi üçüncüsü sebze püresi, dördüncüsü ise meyve püresidir.

Yoğurt

Evde günlük mayalanmalıdır. Birinci öncelikle sırasıyla keçi sütü, organik süt bunların bulunamaması veya zor bulunması durumunda günlük süt ile mayalanmalıdır.

Muhallebi

İki tatlı kaşığı pirinç unu suda pişirilir. Altı kaşık mama katmak sureti ile hazırlanır. Soğuyunca bebeğe yedirilir.

Sebze Püresi

İlk verilecek sebzeler havuç ve kabaktır.  Havuç çok kabız yapabilir. 1 havuç 1 kabak bir avuç pirinç ile haşlanır. Sebzeler tek tek eklenir. Patlıcan ve bakla verilmez. Ispanak 8. Aydan sonra konur. Ispanak pişik yapar. Bebek zayıf ise püreye irmik katılabilir. İrmik püreye kıvam verir. Bebekler irmikli püreyi daha çok sever.

Meyve püresi

Elma ve armuttan başlanır. Muz kabız yapar. Turunçgiller daha ileri aylarda verilir. 8. Ay gibi.
6. aydan sonra püreler çatalla ezilir. Ondan önce tel süzgeçten geçirilir.

Bebek ek gıdaları hazırlama ve pişirme önerileri

Bebeklerin meyveleri cam rende ile rendelenebilir. Cam rende vitaminleri korur. Meyvelerin ilk başlarda daha yumuşak olması için buharda pişirilerek verilebilir. Buharda pişirme vitaminleri ve besin değerlerini en iyi koruyan yöntemdir. Piyasada çok çesitli buharlı pişiriciler mevcuttur. Üst üste kevgir delikli tencere şeklinde, metal tencere içine koymalık mutfak aparatı şeklinde veya elektrikli formları vardır. Buharlı pişiriciniz yok ise düdüklü tencere ile basınçlı buharda pişiriniz. Düdüklü tencerenin çeliği ne kadar kalın olur ise o kadar hızlı pişirir. Bir düdüklü tencere ne kadar kaliteli ve hızlı pişiriyor ise besin değerleri bir o kadar korunur.

Bebek ek besinlere nasıl alıştırılır?

Çay kaşığı ile verilir
İstemediği besinde zorlanmaz birkaç gün sonra tekrar denenir bu arada başka bir besine geçilir. Mesela yoğurdu sevmedi ise muhallebi ile başlayın.
Besinler tek tek eklenir ki alerji gibi durumlarda saptanabilsin.
Günde birkaç tatlı kaşığı ile başlanır bir hf on günde bir kase öğün yer hale gelir
Bir hafta sonra diğer ek gıdaya başlanır
Öğle saatleri yeni bir gıdaya ilk başlamak için en uygunudur

Nasıl verilmeli?

Pişirilen yiyeceklerin sıcaklığı kontrol edilmeli
Buzdolabından çıkanlar oda ısısında ya da vakit yok ise benmari yöntemi ile ısıtılmalı
Bebek dik oturmalı
Önlük takılmalı

Bebeğin solunum yollarına yemek kaçar ise ne yapılmalı?

Bebek kızarır, bozarır, öksürür, nefes almakta zorlanır.
Boğazına kaçar ise baş aşağı eğip el avuç içi ile sırtına vurulmalıdır.

Bebek için satın alınan elma ve armudun özellikleri

Elma kumlu elma olmalıdır. Başparmakla bastırıldığı zaman içe çöken elma kumlu elmadır. Armutta aynı şekilde olmalıdır.

Bebeğe verilen peynir nasıl olmalıdır

Bebeğe verilecek peynir mutlaka pastörize edilmiş olmalıdır. Orta yağlı olmalıdır. Bir gece öncesinden suya konularak fazla tuzu alınmış olmadır. Öneri: labne peyniri bebeklerin tadını sevdiği, pastörize ve taze bir peynirdir. Üstelik tuzsuzdur.

Bebeğe verilecek yumurta nasıl olmalıdır

İyi pişmiş olmalıdır. Ve bir yaşını doldurana dek sadece yumurta sarısı bir çay kaşığı ile başlanıp yavaş yavaş arttırılarak verilmelidir.

Bebeğe verilecek tarhana çorbasının özellikleri nelerdir

Mutlaka ev yapımı olmalıdır. Tuzsuz ve baharatsız olmalıdır.

Bebeğe verilecek yoğurdun özellikleri nelerdir

Bir yaşına kadar hazır market yoğurdu verilmez. Evde günlük süt ile küçük küçük cam kaplara tek öğünlük mayalanır. İçine meyve katılabilir. Çorba ve sebze yemekleriyle beraber verilebilir.

Bebekler için en uygun ev yemekleri ve özellikleri nelerdir

Patates, ıspanak, kabak, dolma içi ve yer elması bebek için uygun ev yemeklerindendir. Tuzsuz, baharatsız ve salçasız hazırlanır. Yağ olarak zeytinyağı konur.

Bebeğiniz ek gıdalara meyve püreleri ile başladıysa bu en doğrusudur. Ancak şeker ilave edilmese de kendiliğinden şekerli meyvelerin tadına alışan bebekler sebze çorbası ve püresini reddedebilir. Bunun için yapılabilecek iki şey vardır. Birincisi meyve pürelerinden önce az az sebze de verip bebeği alıştırmak, ikincsi ise sebzelerin içine meyve suyu, meyve püresi ya da sevdiği başka bir şeyi katarak vermektir. Bebeğinize bebe bisküvisi veriyor iseniz çok şekerli olduğundan şekerli gıdalara daha çabuk alışacaktır.

Ek gıdalara ilk başlandığında besinin çay kaşığı ile verilmesini, bebek iyice alıştıktan sonra kare şeklinde bebek kaşığına geçilmesini çocuk doktorları tavsiye etmektedir. Yalnız metal kaşığı anne kullanmalıdır. Bebek kendi beslenecek duruma geldiğinde silikon bebek kaşığı kullanılmalıdır.

Yeni bir ek gıda başlama, memeden kesme, ishal, antibiyotik kullanımı, diş çıkarma, deterjan, bebek bezi , şampuan değişimi sonucu pişik oluşumu nedeni olabilirler. İnatçı pişiklerde idrar yolu enfeksiyonu akla gelmelidir.

Bebeğin giysileri pamuklu ve rahat olamalı,  granül sabun ( sabun tozu ) ile yıkanmalıdır.

Naylon külot kullanılmamalıdır.

Günlük olarak banyo yapılmalıdır.

Alt değiştirmede ıslak mendil kullanılmamalı, yapılabiliyorsa alt duru su ile yıkanıp kurulanmalı ya da kaynamış soğumuş suya batırılmış sıkılmış pamuk ( tercihen pamukçuk bırakmaması için makyaj pamuğu ) ile silinmelidir.

İnatçı pişiklerde bebek bezini çıkarıp cildin kurumasını ve havalandırılmasını sağlamak en işe yarayan yöntemdir. Günde en az 3-4 saat bebeğin altını bezsiz açık bırakın. Hava alsın. Yara kurusun.

Pişik bir haftalık tedaviye rağmen geçmiyorsa, pişik kremleri işe yaramıyorsa, bez bölgesinden farklı yerlere karın, kalça, sırt gibi yayılmaya başladıysa, ciltte döküntüler oluştuysa, ateş varsa doktora başvurmalıdır.

Hakiki sızma zeytinyağını bir tavada kavurup, asidini alarak, soğutup, pişiklere sürmek çok iyi gelir.

İlaç olarak mantar kremleri, bakteri enfeksiyonuna yönelik kremleri ve kortizonlu kremleri doktor önerisine göre kullanılır. Bunlar bez değişimlerinde ince bir tabaka halinde sürülür.

Bağışıklık sistemi normalde sorun yaratmayacak bir maddeye karşı antikor geliştirir ve vücut bu maddeye karşı reaksiyon verir. Bu reaksiyon hafif ya da şiddetli olabilir. Bebek o gıda ile ilk kez karşılaşmış ya da defalarca yemiş olabilir. Anne ve babada alerji öyküsü var ise bebekte de olma olasılığı artar.

SIK ALLERJİ YAPAN BESİNLER

Yumurta akı, inek sütü, fıstık, kabuklu çerezler, baharatlar, bezelye, çikolata, turunçgiller, balık, kabuklu deniz hayvanları, buğday, soya en sık alerji gelişen besinlerdir.

BELİRTİLER

Ciltte döküntü, karın ağrısı, kusma, ishal, hırıltılı solunum, hapşırık, solunum güçlüğü ve anaflaktik şok yapabilir.

TANI

Gözlem ve kan testi ile konur. Üç ? dört yaşından sonra deri testi yapılabilir. Deri testi daha duyarlıdır.

ANNE- BABA OLARAK YAPILMASI GEREKENLER

Mümkün olduğunca anne sütü verin. Hazır mamalarda inek sütünden elde edilen bazı maddeler olduğundan bebekte alerji gelişme riski yükselir.

Bebek bir yaşını doldurana değin inek sütünü sulandırarak dahi vermeyin.

Bir alerjenle ne kadar geç karşılaşılırsa o kadar iyidir. Bu nedenle ek gıdalara normalden daha geç başlayın. Sık alerji gelişimine neden olan gıdaları daha da erteleyin.

Bebeğin ek gıdalara hazır olduğunun göstergeleri nelerdir

Yetişkin gıdalarına ilgi duyma, heyecanlanma

Dişlerin çıkmaya başlaması

Kafasını dik tutabilme

Destekle de olsa oturabilme

Dil ile itme refleksinin kaybolması

Ek gıdalara ne zaman başlanmalıdır

Anne sütü alan bebeklerde altı aydan sonra, mama alan bebeklerde beş ayını doldurduktan sonra başlanır. Bebeğin kişisel gelişimi de göz önünde bulundurulur. Prematürelerde düzeltilmiş yaş esas alınır.

Ek gıdalara erken başlanırsa ne olur

Bulantı ve kusma

Kabızlık veya ishal

Kansızlık

İştahsızlık

Erken dönemde alerji gelişme olasılığı daha yüksektir

Yetersiz kilo alımı

Anne sütü alan bebeklerde koruyucu maddeler alınamayacağı için hasta olma olasılığını yükseltir

Ek gıdalara geç başlanırsa ne olur

Ek gıdaları reddetme

Kansızlık

Protein, çinko eksikliği

Yeterli kalori alamama, kilo alamama, büyüyememe

Bebeğe su verilir mi

Anne sütü alan bebeklere ilk altı ay su verilmez. Mama alan bebeklere de ilk altı ay su verilmez çünkü mama su ihtiyacını karşılar. Su verilmesi su kaynamış olsa dahi ishal riskini arttırabilir. Ya da bebek su içtiği için daha az mama yer.

Nasıl gıdalarla başlanmalıdır

Besin değeri yüksek, alerji yapma olasılığı düşük gıdalarla başlanır.

İlk başlanacak besinler nelerdir

Meyve suyu, yoğurt.

Bebeğe meyve suyu nasıl hazırlanır

Elma şeftali gibi meyveler cam rendede rendelenir. Temiz bir tülbentten geçirilir.

İlk başlanacak meyve suları hangileridir

Havuç, elma, armut, kayısı, şeftali

Sekiz ayına kadar verilmemesi gereken meyveler hangileridir

Turunçgiller asitli odluları için pişiğe neden olurlar. Bu sebepten portakal, mandalina gibi meyveler için sekizinci aya kadar beklenmelidir.

Sebze çorbasına neler katılabilir

Patates, havuç, brokoli, karnabahar, ıspanak, pırasa, kabak, mısır, pirinç, bir tatlı kaşığı sıvı yağ katılabilir.

Sebze çorbasına neler katılmaz

Tuz, salça, baharat, soğan.

Bir yaşına kadar yasak besinler hangileridir

İnek sütü, bal, ıspanak, tuz, baharat

Yüksek alerji riskine sahip gıdalar hangileridir

Yumurta akı, inek sütü, fıstık, turunçgiller, balık, kabuklu deniz hayvanları, buğday, soya.

Yoğurt Bir litre 50 cc süte 150 cc mayalık yoğurt katılarak mayalanır. Pastörize günlük süt 90 dereceye kadar ısıtılıp 40 dereceye kadar kendiliğinden soğuması beklenip bu süte oda ısısındaki mayalık yoğurt iyice karıştırılarak kalın bir örtüye sarılır. Soğuk olmayan bir oda ısısı ortamında 8-9 saat mayalanır. Hemen buzdolabına sevk edilir.Tam kıvama gelmesi için birkaç saat buzdolabında dinlenir. Bebeğe küçük küçük kaplarda mayalanmış taze yoğurt yedirilir. Hazır yoğurt, süzme yoğurt iyi değildir. Bebek belsemsinde yoğurt çok önemlidir. Besin değeri sütten bile kıymetli ve iyi tolere edilen, vücuttaki toksinleri atma görevi olan, akciğerleri temizleyici ve güzel bir kalsiyum kaynağıdır. Sade ya da meyveli olarak yenebilir. Tarhana çorbası Baharatsız ve tuzsuz hazırlanmış tarhana ılık suda biraz bekletilir. Sonra soğuk su katılarak yağsız kaynatılıp pişirilir. Tuz eklemek ilk bir yıl bebeklerin böbreklerine zararlıdır. Portakal, mandalina, elma, havuç suyu Yukarıdaki meyveler katı meyve sıkacağında sıkılarak ya da cam rende ile rendelenip suyu süzülerek hazırlanır. İlk etapta teker teker kaynatılmış soğutulmuş su ile birebir sulandırarak verilebilir. Alerji yapmadığına emin olunduktan sonra karışık meyve suları hazırlanabilir Turunçgiller genellikle sekiz aydan sonra verilir. Elma suyu en iyi meyve suyudur. Elma sadece bebekler için değil yetişkinler içinde sağlık veren bir meyvedir. Sebze çorbası Patates bebeklerin iyi tolore ettikleri besleyici bir besindir. Ancak bebek sindirim sistemi ilk altı ay nişastayı sindiremediği için altı aydan önce verilmez. Ispanak içindeki oksalik asit nedeni ile ilk bir yıl verilmez. Brokoli, kabak, patates ve havuç ile bir tatlı kaşığı yağlı tuzsuz çorba yapılır. Sebzeler için buharlı pişirme yöntemi çnerilir. Bebekler mevsimin sebze ve meyvelerini yemelidir. Hormonsuz ve taze olmalıdır. Her mevsim meyve ve sebzesinin o mevsime özel bir amacı bulunur. Dut enfeksiyonların arttığı yaz aylarında yetişir ve antibiyotik etkisi vardır, turunçgiller soğuk algınlığı ve gribin sık olduğu sonbahar ve kış meyveleridir,. Yüksek C vitamini deposudurlar. Mercimek çorbası Çok iyi bir protein kaynağıdır. Yumurta sarısı Yavaş yavaş başlanmalıdır. Et Bebekler için en iyi et kaynağı kıymadır. Sebze çorbalarına karıştırılarak ya da köfte olarak verilebilir.