Spastik bebekler (çocuklar), tanı ve tedavisi


Spasisite beyindeki kalıcı hasar nedeni ile hareket bozuklukları ve gelişim geriliğine neden olan, kaslarda sertleşme ve kasılma ile karakterize, öğrenme güçlüğü, zeka geriliği, görme ve duyma sorunları, uyku bozuklukları ve psikolojik problemleri de beraberinde getiren, ülkemizde de sık rastlanan bir hastalıktır. Kalıcıdır fakat ilerleyici değildir.

Birkaç aylık bebekte görülen ilk belirtiler

Spastik bebekler ilk aylarda göz teması kurmama, parlak, renkli obje ve oyuncaklara ilgi göstermeme ve takip etmeme, ellerini sürekli yumruk şeklinde sıkma, kaslarda gerginlik ya da anormal gevşeklik gibi belirtiler verirler. Olmaması gereken refleksler görülür. Emme güçlüğü ve beslenme bozukluğu vardır. Kendini arkaya doğru gererek yay şeklini alır. Sıklıkla nöbetler eşlik eder. Sosyal gelişim geriliği vardır. Bebek büyüdükçe belirtiler daha da belirgin hale gelir. Mesela hafif bir kasılma olan koldaki kaslar daha da sertleşir ve kasılır.

Daha sonraki belirtiler,

Yaşıtlarına göre emekleme, otuma, yürüme gibi motor becerilerde geri kalır ya da bunları hiç başaramaz. Öğrenme güçlüğü olabilir. Göz bozuklukları, duyma sorunu gelişir. Salya akması gözlenir.

En önemli nedenleri

Prematüre olmak
Düşük doğum ağırlığı
Çoğul gebelik
Yenidoğan yoğun bakımda kalmak
Gebelikte kanama hikayesi
Hamilelikteki enfeksiyonlar
Hamilelikte kötü beslenme
Anneyle bebek arasında kan uyuşmazlığı
Sarılık geçirme
Menenjit geçirme
Beyin kanaması hikayesi
Boğulma
Doğumda oksijensiz kalma
Gebelikte yüksek tansiyon hastalığı
Gebelikte şeker hastalığı

Nereye başvurulmalıdır

Çocuk nörolojisi uzmanına başvurulmalıdır.

Tipleri

Klasik, hemiplejik, atetoid, ataksit tip olmak üzere dört tiptir. Klasik tipte kol ve bacaklar etkilenir. Değişik derecelerde kendini gösterir. En hafif formunda yalnız bacaklar etkilenir. Çocuklar parmak ucuna basarak yürürler ya da yürüyemezler. Daha ağırında hem kol hem de bacaklar etkilenir. Yatağa bağımlı olabilirler.
Hemiplejik tipte vücudun sadece sağ ya da sadece sol kısmında sorun vardır. Atetoid tipte kol ve bacaklarda istemsiz kasılmalar vardır. Ataksik tipte hareket ve denge bozukluğu mevcuttur.

Spastik çocuklar ve zeka geriliği

Spastik bir bebekte mutlaka zeka geriliği olmaz. Zekası normal olabilir. Sadece bedensel özürlü olabilir. Zeka geriliği görülme oranı % 60 gibidir.

Tanı nasıl konur

Fizik muayene, beyin ultrasonu, Beyin MR ve EEG ile teşhis konur. En kesin tanı yöntemi beyin MR dır. Bebek ve çocuklara anestezili çekilir.

Tedavisi

Spasisite tedavisi çocuk hastalıkları uzmanı, çocuk nörolojisi uzmanı, pediyatrik fizik tedavi ve rehabilitasyon uzmanı, bebek ve cocuklara özel bir fizik tedavi merkezi, ortopedi uzmanı, pediyatrik beyin cerrahisi psikiyatrist, psikolog, konuşma terapisti gibi pek çok uzmanı gerektiren disiplinli bir ekip çalışmasını gerektirir.
Kesin bir tedavisi yoktur. Tedavi fizik tedavi, ilaç tedavisi ve cerrahi tedavi şeklindedir. Kullanılan temel ilaçlar baclofen, dandrolen ve diazepamdır.Erken teşhis ve acil bir fizik tedavi çok önemlidir. Ana gaye birtakım kalıcı sakatlıklar oluşmadan fizik tedavi ile sertleşip kasılan kasları yumuşatmaktır. Bunlar duruş bozuklukları, belde eğrilikler, ayaklarda içe dönme, taban çökmesi kalça çıkıklığı gibidir. Bunların bir kısmı ortopedi ameliyatları ile düzelebilir. Fizik tedavi cerrahi tedavinin de başarısını arttırır. Cerrahi tedavide omuriliğe elektriksel uyaran verme yolu ile anormal kas sertleşmesine yol açan sinirlerin uyarısını kesme yöntemi ve yine belden bir ilaç pompası takma yöntemi ile ağızdan ilaç alırken yeterli sonuç alınamayan hastalarda, direkt omuriliğe ilaç vererek tedaviye daha iyi yanıt alma şeklindedir.
Bu çocuklara konuşma ve işitme terapisi, giyinme ve tuvalet eğitimi verilir.

Anne baba olarak neler yapılabilir

Hemen bir dönence edinin. Bebeğinize canlı renkli, ışıklı ve ses çıkaran oyuncaklar alın. Bol bol sohpet edin. Yutma güçlüğü ve beslenme problemi var ise beslenmesine özen gösterin. Hem gelişme geriliğini engellersiniz hem de sinir hücrelerine iyi gelir. Sık sık hastalanmasına ve fizik tedavinin aksamasına engel olur. Spastik bebeklerin bakımı, eğitimi, meslek edindirmesi zordur. Ancak ailelerin çocuğa engelini hissettirmeden ona normalmiş gibi davranıp, onunla oyunlar oynayarak ilgilenmesi ve toplumdan soyutlamaması gereklidir. Diğer spastik çocuk anne ve babalarıyla iletişim içinde olunmalıdır.

Türkiye ? deki imkanlar

Ne yazık ki ülkemizdeki imkanlar çok yetersizdir. Spastik çocukları tedavi eden hastaneler yok denecek kadar azdır. Çapa, Cerrahpaşa, Marmara ve Hacettepe Üniversiteleri ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi bünyesinde hizmet veren İstanbul Özürlüler Merkezi ile az sayıda çeşitli özel merkezler tarafından verilmektedir. Bursa ? da da bir özürlüler hastanesi bulunmaktadır.


Benzer Yazılar:

Kategori: ,

Yorum Gönder

Copyright © WEB BİLGİ